Wat kwaliteit en scholing van leraren betreft zitten in het Nederlandse onderwijssysteem een aantal vreemde zaken ingebouwd, vinden ook internationale specialisten. Olaf McDaniel, managing partner van CBE, pleit voor daadkracht van de kant van het nieuwe kabinet.

• Nederland behoort tot de landen met de hoogste onderwijsuitgaven per leerling. En toch is er maatschappelijk ongenoegen over de kwaliteit en zien we een langzaam maar zekere daling op de internationale rankings in het PO en VO. De hoge extra investeringen van de afgelopen jaren hebben weinig opgeleverd. Extra geld is dus niet de remedie.
• De landen met de beste onderwijssystemen rekruteren hun studenten voor de lerarenopleidingen uit de beste groep middelbare scholieren (de top 15 %). In Finland is het moeilijker om tot de lerarenopleiding te worden toegelaten dan tot medische studierichtingen. Door uit de top te selecteren krijgt het kwaliteitsdebat een heel andere dimensie.
• Docenten uit de landen met de best scorende en hoogste gewaardeerde onderwijsstelsels kennen allemaal (in verschillende verschijningsvormen) stevige systemen van verplichte permanente educatie. In Nederland gaat alles nog op basis van vrijwilligheid, zonder veel regie. Ook het lerarenregister is –alhoewel in de goede richting bedoeld- ook weer zonder verplichting of onderscheid een typisch product van de oude stempel.
• Onze buitenlandse experts waren verrast over het feit dat er in al onze onderwijs CAO’s gemiddeld 10% van de werktijd is gereserveerd voor nascholing onder werktijd en dat daar maar mondjesmaat in de praktijk gebruik van gemaakt wordt. Dat is in de onderwijssystemen aan de top ondenkbaar.
• De lerarensalarissen in Nederland behoren tot de hoogste in de OESO landen, duidelijk hoger dan in landen die we tegenwoordig graag als gidsland zien. Dus als er al bewijslast zou zijn dat een hoger salaris meer kwaliteit oplevert, dan geldt dat kennelijk niet voor een aantal landen waar we thans met enige jaloezie naar kijken.

De conclusie is duidelijk: met ons niet verplichtende en op goed gedrag van iedereen mikkende instrumentarium van ons lerarenbeleid, ademen we nog steeds de geest van de Nederlandse pedagogische provincie van de vorige eeuw. Het wordt tijd dat we gaan inzien dat we, als land dat voor zijn economische toekomst sterk afhankelijk is van onderwijs, moeten gaan accelereren om de kwaliteit van het onderwijsgevend personeel met snelheid en duurzaamheid daadwerkelijk naar de top te brengen.

Tijdens ons druk bezochte tweede congres “Making Shift Happen” op 4 oktober 2012 werden de belangrijkste punten voor onderwijsverbetering weer eens op een rij gezet. Een goede set van conclusies en aanbevelingen voor het nieuwe kabinet!

Reageren? Mail Olaf McDaniel: o.mcdaniel@cbe-group.com

Nieuwsarchief